De man die opkomst en ondergang van Leefbaar Utrecht beleefde |
| Geplaatst door Administrator (admin) op Dec 28 2011 |
Opkomst en ondergang van Leefbaar Utrecht
Interview uit 2011, door Jan Jansen
Broos Schnetz: “Begin jaren negentig dronk ik vaak op zaterdagmiddag een borrel bij café Willem Slok. Daar kwam toen ook Henk Westbroek. Aan de bar vonden we elkaar door gezamenlijke interesses. Henk wilde een rockcafé beginnen en vroeg mij naar een geschikte locatie uit te kijken. Ik had, na een burn-out, daarvoor mijn baan als vermogensbeheerder bij Banque Parisbas gestopt. Kreeg door Henk weer inspiratie om actiever voor de stad te worden.”
Rond die periode kwam aan de Mariaplaats ‘discotheque Cartouch’ vrij. “We zijn daar in 1995 ‘Stairway to Heaven’ begonnen. Henk, zijn vrouw Julia en ik als investeerders. In die tijd speelden er discussies in de politiek over ingrijpende besluiten als het HOV door de binnenstad, de aanpak van het stationsgebied (UCP), de Spoorlaan, de Winkel van Sinkel etc.. We vonden dat we niet moesten klagen als we het er niet mee eens waren maar zelf actie moesten ondernemen. In september 1997 hebben we met een groepje gelijkgestemden daarover gediscussieerd. Daarna hebben Henk en ik besloten een nieuwe politieke partij op te richten. We kozen voor de naam Leefbaar Utrecht omdat wij in Leefbaar Hilversum een gelijkgestemde partij vonden, die haar succes al had bewezen.”
Leefbaar Utrecht
De eerste verkiezing was in 1998, kort na de oprichting. “Henk Westbroek bleek een echte stemmentrekker. Hij was al een bekende popzanger en wist de zaken zo helder politiek te verwoorden dat ze de kiezers aanspraken. Dat ging vaak gepaard met humor en veel verbaal geweld. Het resultaat was dat Leefbaar Utrecht in één klap de grootste partij van Utrecht werd. Door de gevestigde partijen werd echter bij de collegeonderhandelingen het front gesloten. We kwamen niet in het college. Bij nader inzien maar goed ook want we moesten ook het politieke handwerk nog leren.”
Een tweede kans kwam snel want in 2000 waren er vervroegde verkiezingen vanwege de gemeentelijke herindeling met Vleuten- de Meern. Schnetz: “We hadden ruim twee jaar echt oppositie kunnen voeren en duidelijk gemaakt waar we voor stonden. Dat leidde in 2000 tot een eclatante verkiezingsoverwinning. Ik werd voorzitter van de collegeonderhandelingen. We konden met PvdA, CDA en VVD een college vormen. Leefbaar Utrecht kreeg drie wethouders. Ik wilde zelf geen wethouder worden want ik vond het belangrijker als partijvoorzitter de regie over de partij te houden. Ook Henk Westbroek wilde zijn rol als fractievoorzitter behouden om ook onze eigen wethouders kritisch te kunnen volgen.”
Broos Schnetz is als partijvoorzitter, voorzitter van het fractieoverleg en mentor van wethouders en raadsleden de bindende factor binnen de partij. “Ik voelde het als een enorme verantwoordelijkheid om aan de hooggespannen verwachtingen van onze kiezers te voldoen. Henk is de ideeënman en katalysator. Hij vervulde een rol waarbij de discussie altijd breder werd getrokken. Was soms nauwelijks in toom te houden. Ik heb hem wel eens onder de tafel moeten schoppen om zich in te houden. Ik richtte me op de afstemming, de samenwerking en op de organisatie. Was daarvoor vrijwel altijd op het stadhuis te vinden, bereikbaar voor iedereen.”
Een politieke consternatie ontstond toen de parkeernota van Leefbaar Utrecht wethouder Yet van den Bergh door haar eigen partijgenoten Henk Westbroek en Broos Schnetz als broddelwerk naar de prullenbak verwezen werd. Leefbaar Utrecht was zo dualistisch geworden dat Yet van de Bergh het tot haar grote ontsteltenis uit de krant moest lezen.
Broos Schnetz vindt dat Leefbaar Utrecht beter als oppositiepartij uit de verf kwam dan als collegepartij. “Vooral Henk Westbroek had moeite met zijn rol als fractievoorzitter van een bestuurspartij. Na de moord op Fortuyn in 2002 voelde Henk zich niet meer veilig en besloot uit de politiek te stappen. Voor het imago van onze partij had dat grote gevolgen. Leefbaar Utrecht kon zich als bestuurspartij nog maar moeilijk onderscheiden van de traditionele partijen.”
In 2005 stelt Broos Schnetz voor de partij op te heffen. Dat voorstel wordt niet overgenomen. Hij stopt een half jaar voor de verkiezing bij Leefbaar Utrecht en gaat twee jaar later weer terug naar zijn oude partij: de PvdA. Bij de verkiezingen van 2006 blijven er nog drie van de negen raadszetels over. Leefbaar Utrecht heeft na de verkiezingen in 2010 nog één zetel.
Broos Schnetz kijkt inmiddels met genoegen terug op de enerverende periode van Leefbaar Utrecht in de Utrechtse politiek. “We hebben belangrijke resultaten gehaald. Ik ben met name trots op de ‘Culturele Zondagen’, de culturele tegenhanger van de koopzondagen. Ons idee is in veel steden overgenomen. De wijkraden brengen de burgers dichter bij het bestuur. Het referendum over het stationsgebied heeft tot gevolg dat er minder hoogbouw en verdichting komt dan in het UCP-plan het geval was. Het water komt weer terug in de singel. Het jaarlijkse ‘Wereldfeest’ in het Julianapark brengt culturen samen. Leidsche Rijn is goed op gang gekomen. Teleurstellend is dat we niets bereikt hebben op het gebied van de politieke vernieuwing, één van onze belangrijkste speerpunten. Zo zijn er nog steeds geen gekozen burgemeesters en is er geen referendawetgeving.”
Schnetz zet zich nog steeds in voor de stad Utrecht en is bestuurlijk actief bij vele culturele en maatschappelijke organisaties.