Jetta Ernst bracht beweging in het Utrechtse culturele leven |
| Geplaatst door Administrator (admin) op Dec 28 2011 |
Jetta Ernst bracht beweging in het Utrechtse culturele leven
Interview uit 2011, door Jan Jansen
Ze vindt Utrecht een ideale stad voor theatergroepen die elkaar goed kennen en respecteren. Jetta Ernst prijst de onderlinge samenwerking die prachtige theaterproducties voortbracht. “De Utrechtse bevolking heeft daardoor op een laagdrempelig wijze kennis kunnen maken met een hoogwaardige kwaliteit op het gebied van kunst en cultuur.”
Ze is 68 jaar geleden geboren in Den Haag. “Mijn ouders hadden er een sportzaak”, vertelt Ernst. “De zaak liep niet goed waardoor er voortdurend geldnood was. We moesten verhuizen van een groot huis naar een flat die na verloop van tijd noodgedwongen ook nog moest worden onderverhuurd.”
Ze gaat naar de MMS, een middelbare meisjesschool, die sterk gericht is op literatuur en talen. “Ik was altijd erg geïnteresseerd in cultuur. Mijn vader nam me als kind vaak ook op zondagmiddag mee naar Haagse Comedie in de Koninklijke Schouwburg.”
Als de sportzaak failliet gaat verhuizen haar ouders naar het eiland Elba in de Middellandse Zee waar ze een bar/dancing/sportparkje opzetten. Ernst gaat niet mee maar verhuist in 1963 naar Utrecht. “Ik koos voor de opleiding docent drama op de Academie van Expressie. Het was een hele overgang voor mij als keurig Haags meisje dat terecht komt in een vreemde stad in de wereld van assertieve studenten. ’s Avonds werkte ik als ouvreuse in de bioscoop, woonde op een zolderkamer op de 1e Daalsedijk met een petroleumkachel als verwarming voor dertig gulden per maand.”
“In de bioscoop zag ik een film soms wel zestig keer. Populair was Zorba de Griek waar veel in gedanst werd. Als ik bij mijn ouders op bezoek ging danste ik daar op het dansvloertje bij de jukebox de Zorba-dans. Volksdansen was mijn passie. Na mijn opleiding op de Academie wilde ik toch geen docent worden. Ik ontmoette Koos van Duinen die jeugdwerkleider was in de Kargadoor op de Marnixlaan. Daar kon ik aan de slag als jeugdleidster.”
De Kargadoor verhuist in 1969 naar de Oudegracht. Bij de verbouwing van het pand ontmoet Jetta Ernst architect Mart van Schijndel met wie ze later trouwt en met wie ze in 1973 dochter Meike krijgt. “Ik wilde vooral theater organiseren. Vanuit de Kargadoor hadden we al in 1967 het eerste kleine theater van Utrecht in de kelder van de Studiobioscoop opgezet met de naam ‘Tejater 156’. In de stad was in die tijd eigenlijk alleen de Stadsschouwburg. We organiseerden in de kelder toneel, poëzie, jazz, folk en zelfs ook modeshows. We waren ongelofelijk blij te zien hoeveel belangstelling er bestond van jongeren voor kunst en cultuur. ”
Jetta Ernst in 1986 met links van haar Aram Adriaanse en rechts Jos Groenier en Ton Vorstenbosch van de Utrechtse Theater Initiatieven. Foto: J. Ernst
Als de Kargadoor in 1970 begint te politiseren vertrekt ze. “Ik had daar helemaal niets mee. Ben gaan werken bij Theater Mickery in Loenersloot. Daar werden voorstellingen gehouden in de boerderij van Ritsaert ten Cate. Ik organiseerde er de optredens van kleine buitenlandse theatergroepen door het hele land.”
Als dochter Meike is geboren gaat Jetta weer werken in Utrecht. Ze zet zich in voor de werkgroep Poppenkast, voor theater ’t Hoogt en voor de Unie van Utrecht. Bij Martech, het architectenbureau van Van Schijndel doet ze de administratie en de verkoop van de industriële producten zoals de bekende Van Schijndelvaas.
“Naar aanleiding van de viering ‘Dom 600 jaar’ in 1982 is de ‘Utrechtse Theater Initiatieven’ ontstaan. Ik werkte samen met Aram Adriaanse en Jos Groenier en we nodigden Utrechtse amateurspelers uit om voorstellingen uit te voeren met professionele hoofdrolspelers op openbare locaties zoals leegstaande gebouwen. Het doel was een groot publiek te bereiken en vooral ook mensen die anders nooit naar theater gaan. Er waren ook veel vrijwilligers bij betrokken. Het was een enorm succes waarbij alle verwachtingen werden overtroffen.”
Als gevolg van de echtscheiding met Mart van Schijndel vertrekt Jetta in 1988 naar Rotterdam. Ze gaat daar wonen en wordt adjunct-directeur van de Rotterdamse Schouwburg. Na zeven jaar keert ze weer terug. “Artistiek-leider Dirk Tanghe van de Paardenkathedraal vroeg of ik zakelijk-leider en algemeen-directeur wilde worden. Het werd een fascinerende periode van twaalf jaar die sommigen ervaren hebben als een onorthodoxe vorm van psychotherapie. Indringende voorstellingen die mensen diep raakten. Voor mijzelf een vorm van topsport. We hebben onlangs ‘HET BOEK, de Paardenkathedraal 1996-2008’ gemaakt”. Een mooie herinnering. En te koop in de boekhandels.”
Jetta Ernst: “Het theater heeft mij essentiële aspecten over het leven geleerd. Menselijk gedrag wordt door theater zo uitvergroot dat het indringend overkomt. Dat heb ik, door de regies van Dirk Tanghe bij de Paardenkathedraal, op een toegankelijke manier kunnen overbrengen op het grote publiek.”